Tuy nhiên, cảnh báo của TS Nguyễn Huy Nga, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng và môi trường, Bộ Y tế cho biết, khi phát hiện có trẻ bị chân - tay - miệng, nên cho trẻ nghỉ học để điều trị và cách ly để tránh lây. Đồng thời phải tiến hành vệ sinh môi trường để phòng dịch vì bệnh lây qua đường phân. PGS.TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tể Trung ương cho biết, bệnh tay – chân - miệng không phải là bệnh mới mà bệnh đã xuất hiện ở nhiều nước trên thế giới. Từ năm 1969, xuất hiện ở Mỹ. Tại châu Á, các vụ dịch enterovirus 71 (EV71) đã được ghi nhận ở Trung Quốc, Malaixia, Nhật Bản, Hàn Quốc...

Riêng tại Việt Nam, bệnh xuất hiện chính xác từ bao giờ vẫn chưa có con số cụ thể. Nhưng 3 – 4 năm gần đây, từ nhiều nguồn cho thấy số ca bệnh tăng lên, tập trung nhiều nhất là khu vực TP. HCM. Theo kết quả xét nghiệm của viện Pasteur TP HCM thì viruts gây bệnh chính là EV71.

VnMedia đã trao đổi với PGS.TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tể Trung ương về căn bệnh này và hướng điều trị.

PGS.TS có thể khái quát về bệnh tay – chân – miệng do EV71 gây nên?

Bệnh tay – chân - miệng là bệnh truyền nhiễm. Bệnh lây từ người sang người do tiếp xúc với nước bọt, dịch tiết của mũi, họng, dịch của các bọng nước khi vỡ, hoặc qua đường phân, đường miệng. Thời kỳ ủ bệnh thường từ 3 - 7 ngày. Bệnh tay – chân - miệng là một bệnh thường gặp ở trẻ dưới 10 tuổi nhưng cũng có thể gặp ở cả người trưởng thành. Mọi người đều có thể nhiễm viruts nhưng không phải tất cả đều có biểu hiện bệnh.Trẻ sơ sinh, trẻ em và thiếu niên là những đối tượng dễ bị nhiễm bệnh nhất vì chúng chưa có kháng thể chống lại bệnh này.

Bệnh thường đặc trưng với biểu hiện sốt, đau họng và nổi ban có bọng nước. Triệu chứng đầu tiên thường là sốt nhẹ, biếng ăn, mệt mỏi và đau họng. Một đến hai ngày sau khi xuất hiện sốt trẻ bắt đầu đau miệng. Khám họng trẻ có thể phát hiện các chấm đỏ nhỏ sau đó biến thành các bọng nước và thường tiến triển đến loét. Các tổn thương này có thể thấy ở lưỡi, nướu và bên trong má.

Ban da xuất hiện trong vòng 1 - 2 ngày với các tổn thương phẳng trên da hoặc có thể gồ lên, máu đỏ và một số hình thành bọng nước. Ban này không ngứa và thường khu trú ở lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân. Như vậy ban điển hình thường xuất hiện ở các vị trí tay, chân và miệng nên bệnh có tên bệnh tay - chân - miệng. Tuy nhiên ban có thể xuất hiện ở mông. Một số trường hợp, ban chỉ xuất hiện ở miệng mà không thấy ở các vị trí khác.

Bệnh tay – chân - miệng do nhiều loại vi-rút đường ruột gây nên, chủ yếu ở hai loại: Cocsackie vi-rút là vi-rút lành tính. Nếu mắc vi-rút Cocsackie, bệnh nhân sẽ tự khỏi trong vòng 7-10 ngày mà không cần điều trị và hầu như không có biến chứng gì. Nhưng nếu hội chứng chân tay miệng do EV71 ở thể nặng thì rất nguy hiểm. Vi-rút này có thể gây biến chứng viêm màng não, hoặc hiếm gặp hơn là biến chứng viêm não, liệt mềm dạng bại liệt, có thể dẫn đến tử vong.

Xin ông cho biết cách điều trị bệnh tay – chân – miệng do EV71?

Hiện nay, bệnh tay – chân – miệng do EV71 vẫn chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu điều trị bệnh. Chủ yếu là các biện pháp điều trị triệu chứng để hạ sốt, giảm đau do các vết loét gây nên và điều trị các biến chứng nếu có.

Cần cách ly bệnh nhân, trẻ bị bệnh trong vài ngày đầu mắc bệnh. Hạn chế tối đa tiếp xúc trực tiếp như hôn, sử dụng chung các dụng cụ với trẻ bị bệnh hoặc người bệnh và áp dụng một số biện pháp hạn chế bệnh lây truyền theo đường phân, miệng khác như ăn chín, uống sôi. Để giảm nguy cơ nhiễm trùng da niêm cần phải vệ sinh thân thể: cho trẻ súc miệng mỗi ngày, chăm sóc da bằng cách tắm nước ấm, lau rửa nhẹ nhàng, tránh làm vỡ bóng nước hay trầy xước da, thay quần áo sạch hàng ngày. Cắt ngắn móng tay để giảm tổn thương da do gãi ngứa. Cho ăn uống đầy đủ dưỡng chất và nhu cầu, cho trẻ uống nhiều nước như nước sôi để nguội, nước trái cây, nước canh, nước cháo…

Một điều phụ huynh cần lưu ý là, trẻ mắc bệnh không cần kiêng cữ gió và ánh sáng, không chọc vỡ bóng nước, không đắp lá cây vì sẽ gây nhiễm trùng da. Theo dõi diễn biến các tổn thương da niêm và tình trạng chung của trẻ. Cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế khi có những dấu hiệu bệnh nặng hơn như sốt cao, rối loạn tri giác, co giật, bóng nước có mủ, máu.

Đối với người chăm sóc trẻ mắc bệnh cần vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên. Rửa sạch các dụng cụ, vật dụng, đồ chơi có thể nhiễm virus bằng nước và xà phòng, rồi khử trùng bằng chloramin B 5%.

Thanh Châu